سليمان بن حسان الأندلسي ( ابن جلجل ) ( مترجم : سيد محمد كاظم امام )
8
طبقات الأطباء والحكماء ( فارسى )
تاريخچه زندگانى ابن جلجل وى : ابو داود سليمان بن حسان ، معروف به « ابن جلجل » است ، در همهء مآخذى كه ترجمهء احوال او آمده ، نام او را چنين نوشتهاند ، و از نامهاى نياگان او بيش از اين اندازه چيزى نگفتهاند ، تا جايى كه در برخى مآخذ ترجمهء احوال برادر او « محمد بن حسان » را - كه او نيز بابن جلجل معروف مىباشد - ياد كرده و تنها بنام خود و پدرش اكتفا كردهاند . و اما شهرت او به : « ابن جلجل » من هرچه در منابع تاريخى و مآخذ مراجعه و تفحص نمودم كسى از رجال مشرقزمين يا اندلس را نديدم كه به اين نام موسوم و يا منسوب باشد ، بعقيدهء من - عنوان ابن جلجل - هرچند در زبان عربى داراى معنى ( جرس ) - زنگ يا : دراى - مىباشد يك كلمهء لاتينى معربى است ، و نام يكى از پدران ابن جلجل بوده است ، يعنى : پدران ابن جلجل از كسانى مىباشند كه پس از فتح اندلس و استيلاى مسلمانان بر آن سرزمين بدين اسلام درآمدهاند . معمولا در كتابهاى تراجم رجال اندلسى شرح احوال بسيارى از دانشمندان را با نامهاى عربى آورده آنگاه مىنويسند : « و او معروف به ابن فلان . . . مىباشد » ، و با استقصائى كه در تراجم احوال عدهء ازين رجال به عمل آمد به اين نتيجه رسيدهام كه اين قبيل شهرتها عبارت از نامهاى اسپانيائى مىباشد مانند : « ابن بشكوال ، ابن غرسية ، ابن فيره ، ابن البغونش ، ابن قسطيل ، ابن قوشره ، ابن فورتش ، ابن غوتيل ، ابن بشتغير ، ابن مرتنيل ، ابن سيده ، و ابن قزمان » ، بيگمان هيچيك ازين نامها عربى نيست ، و هماكنون اصول لاتينى برخى از آنها معروف مىباشد مانند نام : غرسية Garcia و بشكوال Pascual ، فيره Ferro ، فورتش Fortes ، القوطية Gothica الخ .